Cookies



De VR bril of Virtual Reality bril – wat is de status

15 januari 2015 18:53 door Hans Wind

Oculus Rift VR bril prototype mogelijke consumentenversieTerwijl we zo langzamerhand wel kunnen stellen dat 3D op de TV geflopt is, komt een nieuwe vorm van 3D beleving in zicht en dat is de Virtual Reality bril of VR bril. In dit artikel zetten we de huidige status op een rijtje aan de hand van een aantal door ons geteste producten. Daarnaast kijken we naar de vraag wat u nu en in de nabije toekomst op dit gebied kunt verwachten.

Het principe van een VR bril is als volgt. De bril zorgt er voor dat op relatief korte afstand van de ogen twee stereoscopische beelden worden getoond die ongeveer overeenkomen met de beeldhoek van ons gezichtsvermogen. Net als het beeld dat onze ogen waarnemen zonder zo’n bril, verschilt het beeld tussen het linker- en rechteroog waardoor onze hersenen in staat zijn diepte waar te nemen.

Om de illusie op te wekken dat we omringd zijn door de getoonde virtuele wereld, zijn sensoren in de bril aangebracht die hoofdbewegingen registreren. Aan de hand van de waargenomen bewegingen worden de beelden in de bril aangepast waardoor de illusie ontstaat dat we werkelijk in de virtuele wereld staan of zitten en daar kunnen bewegen en rondkijken.

Er zijn heel wat uitdagingen om de ervaring met een VR bril zo realistisch en comfortabel mogelijk te maken. Misschien wel de grootste uitdagingen daarbij zijn gebruiksgemak, hoge resolutie en het voorkomen van zogenaamde judder.

Gebruiksgemak. Uiteindelijk zal het gebruiken van de VR bril niet ingewikkelder moeten zijn dan de bril aansluiten op een PC of Mac en het gewenste programma starten. Dat niveau van gebruiksgemak is bij veel oplossingen nog niet bereikt. Daardoor zijn ze nog niet – of slechts gedeeltelijk – geschikt voor de consumentenmarkt. Een ander punt van gebruiksgemak is nog de vraag wat de beste afstandsbediening is binnen zo’n omgeving waarin de ogen afgeschermd zijn van de buitenwereld.

Zeer hoge resolutie. Het beeld dat via de bril getoond wordt doet zich – door de gebruikte lenzen – voor als een reusachtig scherm waar we dicht op zitten. Dat betekent dat zelfs bij Full HD weergave – waarbij elk oog 960×1080 beeldpunten waarneemt – de RGB subpixels van het scherm nog duidelijk te zien zijn. Zelfs bij wat hogere resoluties dan Full HD is dat nog steeds het geval. Het doel is natuurlijk om een vloeiende en scherpe weergave te bereiken zonder dat de individuele beeldpixels daarbij zichtbaar zijn.

Voorkomen van judder. Er zijn veel definities van judder. Bij VR brillen zou je het kunnen beschrijven als het optreden van vertraging van het beeld ten opzichte van de hoofdbeweging of bewegingsonscherpte en naijlen van het beeld. In beide gevallen ervaren onze hersenen een onnatuurlijk verschil tussen de beweging van het hoofd en de beeldwaarneming. Dat heeft al snel tot gevolg dat een soort misselijkheid of duizeligheid optreedt die vergelijkbaar is met wagenziekte.

Uiteindelijk is het dus de kunst om in de VR bril twee hoge resolutie beelden vloeiend en scherp te presenteren op een manier die elke consument eenvoudig kan gebruiken. De huidige VR bril technologie is daar gedeeltelijk in geslaagd.

Laten we de huidige status eens op een rijtje zetten.

Oculus Rift VR bril

Oculus Rift DK 2 VR brilOculus Rift is een bedrijf dat zo’n 3 jaar geleden 2,5 miljoen dollar via Kickstarter binnenhaalde om een Virtual Reality bril te ontwikkelen. Begin vorig jaar werd het bedrijf voor maar liefst 2 miljard dollar overgenomen door Facebook.

Van de Oculus Rift VR bril is op dit moment de tweede versie voor ontwikkelaars te koop. Dat is de Oculus Rift DK2 (Development Kit 2) met een prijs van 350 Amerikaanse dollars. Die versie heeft een Full HD Amoled scherm dat voor VR weergave gehalveerd wordt naar een resolutie van 960×1080 beeldpunten per oog. We gebruiken deze bril al geruime tijd. De bril gebruikt hetzelfde OLED scherm als in de Samsung Galaxy Note 3 smartphone.

De afstand tot de ogen kan worden ingesteld en via de meegeleverde software kan ook de pupilafstand van de gebruiker worden ingevoerd. Beide instellingen zijn belangrijk om het VR beeld optimaal waar te kunnen nemen. De bril wordt via een USB aansluiting en een HDMI aansluiting gekoppeld aan de PC. Die twee aansluitingen zijn grotendeels ondergebracht in één – relatief dunne – draad van de VR bril naar de PC. Via een zeer klein verdeelkastje wordt de bril ook gekoppeld aan een infraroodcamera die als een soort webcam bijvoorbeeld bovenop een PC scherm kan worden geplaatst. Die sensor zorgt voor nog nauwkeuriger positiebepaling van de bril via infrarood lichtpuntjes op de bril.

Om de eerder beschreven judder te voorkomen is voor de DK2 versie een videokaart nodig die in staat is om 3D spellen of demo’s in Full HD weer te geven met een framerate van 75 beelden per seconde.

Er is een uitgebreide bibliotheek met demo’s beschikbaar voor de Oculus Rift. Een deel daarvan werkt zonder al te veel kennis van PC’s direct met de VR bril (Direct-mode) maar een aantal andere demo’s en spellen vragen meer gecompliceerde aanpassingen (Extended-mode) waar veel, minder technische gebruikers, nog problemen mee hebben. Aan de andere kant geeft Oculus ook duidelijk aan dat dit nog geen consumentenversie is. De Oculus Rift laat wel duidelijk zien wat voor spectaculaire zaken we kunnen verwachten in de komende tijd.

De consumentenversie wordt dit jaar verwacht ook al heeft Oculus zelf op dit gebied nog geen toezeggingen gedaan. De komende versie heeft dan ook weer een OLED scherm maar dan met een resolutie van 2560×1440 pixels of 1280×1440 per oog. Dat lijkt het scherm van de Samsung Galaxy Note 4 smartphone, waarover later meer. We nemen nog even aan dat de consumentenversie een prijs zal krijgen die ook weer rond de 350 dollar zal liggen.

Samsung Gear VR bril

Samsung Gear VR brilDe Samsung Gear VR is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen Oculus en Samsung. Daarbij is gekozen voor een wat andere aanpak waardoor de Gear VR – in tegenstelling tot de Oculus Rift DK2 – zonder kabels gebruikt kan worden.

Bij deze oplossing doet de Samsung Galaxy Note 4 het zware rekenwerk en wordt het beeld getoond op het fraaie 5,7 inch AMOLED scherm van deze smartphone met een hoge resolutie van 2560×1440 pixels ofwel 1280×1440 per oog. Wanneer u al zo’n telefoon bezit kan de Samsung Gear VR zeker een interessante oplossing zijn. De telefoon wordt in een ruimte voorin de bril gezet waarbij de telefoon via de USB connector wordt aangesloten en vergrendeld. Bovenop de bril zit een knop om scherp te stellen en aan de zijkant een touchpad voor bediening, een “back”-knop en een volume knop. Na de eerste koppeling herkent de smartphone de Gear VR en daarna wordt automatisch de nodige software en content op de smartphone gezet. Samsung levert een 16GB geheugenkaartje met extra content mee dat in de smartphone gezet moet worden. Dat werkt allemaal soepel en het is te merken dat we hier al dichter bij de status van een consumentenproduct zitten.

Samsung noemt deze versie Gear VR Innovation Edition om aan te geven dat dit nog niet het product is dat massaal aan consumenten verkocht zal worden maar primair bedoeld is voor “content developers, app developers en early adopters”. Menu’s en dergelijke zijn dan ook nog in het Engels. Bij de Gear VR kan de pupilafstand niet gewijzigd worden. Volgens Samsung is hij geschikt voor een pupilafstand van 55-71mm. Wel kan met de focusring op de bril worden scherpgesteld op het getoonde beeld.

Ten opzichte van de huidige Oculus Rift DK2 levert de Gear VR – in combinatie met de Note 4 – een aanzienlijk beter beeld en bedieningsgemak met het bijkomende voordeel van draadloos gebruik. Er blijven nog wel pixels zichtbaar maar door de hogere resolutie is dat veel minder storend dan bij de huidige DK2 versie van de Oculus Rift. De Gear VR bevat extra bewegingssensoren die nauwkeuriger en sneller werken dan de sensoren die in een smartphone zitten, waardoor de vertraging tussen het bewegen van het hoofd en het bijwerken van het beeld korter is (minder dan 20ms), waardoor judder wordt voorkomen. Hierdoor is het comfort van de VR beleving merkbaar hoger dan overige oplossingen die alleen gebruik maken van de sensoren in de smartphone. Voorwaartse en zijwaartse bewegingen worden nog wel beter gevolgd door de Oculust Rift doordat daarbij een losse, extra infrarood-camera wordt gebruikt.

Navigatie door de menu’s is simpel door het gebruik van het touchpad en de back-button aan de zijkant van de bril. De beelden zijn comfortabel voor het oog en het gewicht van bril met smartphone is niet storend. Er zijn al heel wat leuke demo’s te downloaden met de Samsung Gear VR. Ocean Rift is bijvoorbeeld een aanrader.

Naar onze mening levert Samsung een knappe prestatie in deze Gear VR Innovation Edition uitvoering die in nauwe samenwerking met Oculus tot stand kwam. Zeker een aanrader als u al een Note 4 bezit en kennis wilt maken met deze technologie.

De Samsung Gear VR is vanaf eind januari in Nederland te koop voor 199,99 euro en vereist een Samsung Galaxy Note 4 die een adviesprijs heeft van 699 euro. Er komt ook nog een combinatie van de Samsung Gear VR Innovation Edition met Gamepad uit voor 249 euro.

Kartonnen of Cardboard VR brillen

Google cardboard VR brilVoor degenen die niet de genoemde bedragen willen uitgeven maar wel een snelle smartphone, met minimaal een Full HD scherm hebben, zijn er ook aanzienlijk goedkopere manieren om eens met kennis te maken met de wereld van Virtual Reality.

Het gaat dan om uitvoeringen van karton die zelf gevouwen moet worden. Daarbij worden een paar eenvoudige lenzen meegeleverd. Ook is daarbij een rudimentaire oplossing aanwezig om een klik op het touchscreen uit te voeren en zo de smartphone te bedienen. Een hoofdband wordt vaak niet meegeleverd maar dat kun je voor de prijs ook nauwelijks verwachten.

Er komen steeds meer kartonnen versies maar de twee cardboard versies die we willen noemen zijn de Google Cardboard en de Dodocase VR.

Google cardboard is in Nederland het makkelijkst verkrijgbaar voor rond de 15 euro. Bij deze kartonnen bril wordt de klik op het scherm aangestuurd door een magneetconstructie die vanaf de zijkant van de bril te bedienen is. Het is een leuke manier om kennis te maken met deze VR wereld.

De Dodocase VR is in Nederland wat moeilijker te pakken te krijgen en is ook wat lastiger in elkaar te zetten dan Google cardboard. Bij de Dodocase VR bril wordt de klik via een hefboomconstructie aangestuurd en die oplossing maakt de montage wat lastiger. In de VS (waar wij hem gekocht hebben) kost deze versie rond de 25 dollar.

We verwachten veel meer van dit soort simpele oplossingen in de komende tijd. U zult verbaasd staan hoe aardig het effect al is met deze instap VR brillen.

Voor de actuele prijs van de Google cardboard kunt u een kijkje nemen bij Kieskeurig

Ook verschijnen er inmiddels steeds meer goedkope kunststof varianten waarin de smartphone kan worden geschoven. Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld de Colorcross VR. Check bij dit soort oplossingen wel altijd even of ze geschikt zijn voor uw model smartphone.

Open source OSVR bril

OSVR brilVirtual Reality brillen zijn populair bij gamers en het verbaast dan ook niet dat een gameontwikkelaar als Razer een initiatief heeft genomen om, samen met andere bedrijven als Unity en fabrikanten van gamecontrollers als Leap Motion en Sensics, te komen tot een open source VR platform en VR bril. In totaal zijn zo’n twaalf fabrikanten betrokken bij deze ontwikkeling met als doel om te komen tot standaardisering van hardware en software voor Virtual Reality. Ook Oculus Rift software zou hierop moeten kunnen draaien. Het platform gaat door het leven als Open-Source Virtual Reality of OSVR.

In juni 2015 moet de zogenaamde OSVR Hacker Development Kit beschikbaar komen met een VR bril met Full HD scherm van 5,5 inch. De prijs van die kit wordt dan rond de 200 dollar.

Er zijn veel meer bedrijven die aan VR brillen werken en sommigen daarvan hebben ook al prototypes zoals bijvoorbeeld het project Morpheus van Sony.

Hopelijk hebben we u met deze introductie een klein beetje op weg geholpen in de wereld van Virtual Reality brillen.

Zowel Oculus als Samsung tonen producten met veel potentieel en de Samsung Gear VR komt qua uitvoering al zeer dicht bij een consumentenproduct.